10 lipiec, 2013

Charakterystyka obszarów Natura 2000

PLB30001 Dolina Środkowej Noteci i Kanału Bydgoskiego fot. M. Krauze
Żuraw Grus grus fot. P. Kaczorowski

Obszary Natura 2000 to forma ochrony najceniejszych siedlisk i gatunków na obszarze Unii Europejskiej. Na terenie naszego kraju od 2004 r. jest tworzona sieć obszarów Natura 2000. Do tej pory wyznaczono 141 obszarów specjalnej ochrony ptaków i 364 specjalne obszary ochrony siedlisk, część obszarów jest jeszcze na etapie konsultacji. W Polsce sieć Natura 2000 zajmuje ok.18% powierzchni kraju. Obszary wyznaczane są na podstawie dwóch Dyrektyw: Dyrektywa 2009/147/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (tzw. Dyrektywa Ptasia) oraz  Dyrektywa 92/43/EWG Rady z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (tzw. Dyrektywa Siedliskowa). W Polsce zasady organizacji sieci obszarów Natura 2000 określa Ustawa z 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U.2004 nr 92 poz,. 880).


Każdy obszar Natura 2000 posiada oznaczenie w formie kod i nazwy. Obszary specjalnej ochrony ptaków otrzymują oznaczenie PLB, np. PLB040002 Bagienna Dolina Drwęcy, natomiast obszary specjalnej ochrony siedlisk oznaczamy jako PLH, np. PLH040040 Zbocza Płutowskie. Na terenie województwa powołano 7 specjalnych obszarów ochrony ptaków wyznaczono 34 specjalne obszary ochrony siedlisk (obszary zaakceptowane przez Komisję Europejską, oczekujące na wydanie aktów ustanawiających na gruncie krajowym) oraz zaprojektowano 3 specjalne obszary ochrony siedlisk. Obszary Natura 2000 zajmują 245 935,68 ha na terenie woj. kujawsko-pomorskiego.


Głównym celem Natury 2000 jest zachowanie europejskiego dziedzictwa przyrodniczego poprzez ochronę różnorodności biologicznej oraz siedlisk przyrodniczych. W ramach programu Natura 2000 chronione są obszary istotne dla całej wspólnoty europejskiej, niekoniecznie zaś dla kraju członkowskiego. Dlatego sieć Natura 2000 jest niezależna od pozostałych form ochrony przyrody w danym państwie i ma niejako uzupełniać dotychczasowy system obszarów i obiektów chronionych. W praktyce jednak oba systemy ochrony przyrody często nakładają się na siebie, ponieważ oba dotyczą najcenniejszych przyrodniczo rejonów. Natura 2000 nie pełni funkcji zastępczych wobec dotychczasowych form ochrony przyrody, jej cele i funkcje są bowiem odmienne. Natura 2000 znakomicie wpisuje w założenia zrównoważonego rozwoju. Zrównoważony rozwój to taki proces społeczno-gospodarczy który zabiega o zachowanie równowagi przyrodniczej, a jednocześnie rozwój ekonomiczny i społeczny danego obszaru. Na terenach chronionych Naturą 2000 możliwe jest bowiem gospodarowanie i prowadzenie działalności gospodarczej, jednakże w wymiarze nie pogarszającym stanu środowiska przynajmniej jeśli chodzi o przedmiot ochrony na danym obszarze. W przypadku obszarów Natura 2000 nie mamy sprecyzowanego katalogu zakazów, obowiązuje jedynie zakaz podejmowania działań mogących wpłynąć znacząco negatywnie na przedmiot ochrony tego obszaru lub pogorszyć integralność lub powiązania obszaru z innymi obszarami Natura 2000.

 

 

10 lipiec, 2013

Zarządzanie obszarami Natura 2000

PLH040027 Łąki trzęślicowe w Foluszu fot. M. Krauze

Na mocy art. 32 Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, z późn. zm.) instytucją zarządzającą siecią Natura 2000 jest Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska oraz Regionalne Dyrekcje Ochrony Środowiska w obrębie województwa. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska jest organem nadzorującym funkcjonowanie obszarów Natura 2000, prowadzi ewidencję danych niezbędnych do podejmowania działań w zakresie ich ochrony, ponadto kontroluje realizację ustaleń planów zadań ochronnych i planów ochrony dla obszarów Natura 2000 (art. 32 Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody). Regionalni dyrektorzy ochrony środowiska sprawują nadzór i koordynują funkcjonowanie obszarów Natura 2000 na obszarze swojego działania.
Dla obszarów Natura 2000 przygotowywane są plany zadań ochronnych (Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 (Dz. U. Nr 34, poz. 186, z późn. zm.) oraz plany ochrony (Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla obszaru Natura 2000 (Dz. U. Nr 64, poz. 401, z późn. zm.). Plany zadań ochronnych zawierają informacje na temat zagrożeń dla obszaru Natura 2000 i wskazanie działań minimalizujących zagrożenia ze wskazaniem podmiotów odpowiedzialnych za ich wykonanie. Plany zadań ochronnych opracowuje organ sprawujący nadzór nad obszarem na okres 10 lat. Organ sprawujący nadzór nad obszarem opracowuje również plan ochrony dla obszaru Natura 2000 lub jego części. Plan ochrony jest opracowywany, po wykonaniu inwentaryzacji obszaru, na okres 20 lat. Plan ochrony określa  warunki zachowania integralności oraz spójności sieci obszarów Natura 2000.

Obszary Natura 2000 na terenie woj. kujawsko-pomorskiego

Specjalne Obszary Ochrony Ptaków

L.p.    Kod                Nazwa obszaru
1.    PLB040002    Bagienna Dolina Drwęcy
2.    PLB040001    Błota Rakutowskie
3.    PLB220009    Bory Tucholskie
4.    PLB040003    Dolina Dolnej Wisły
5.    PLB300001    Dolina Środkowej Noteci i Kanału Bydgoskiego
6.    PLB040004    Ostoja Nadgoplańska
7.    PLB040005    Żwirownia Skoki


Obszary mające znaczenie dla Wspólnoty (Specjalne Obszary Ochrony Siedlisk)

L.p.    Kod                  Nazwa obszaru
1.        PLH040031    Błota Kłócieńskie
2.        PLH040019    Ciechocinek
3.        PLH040013    Cyprianka
4.        PLH040014    Cytadela Grudziądz
5.        PLH280001    Dolina Drwęcy
6.        PLH300040    Dolina Łobżonki
7.        PLH300004    Dolina Noteci
8.        PLH040033    Dolina Osy
9.        PLH040023    Dolina Brdy i Stążki w Borach Tucholskich
10.      PLH220033    Dolina Wisła
11.      PLH040011    Dybowska Dolina Wisły
12.      PLH040001    Forty w Toruniu
13.      PLH040007    Jezioro Gopło
14.      PLH040034    Kościół w Śliwicach
15.      PLH040022    Krzewiny
16.      PLH040026    Lisi Kąt
17.      PLH040027    Łąki Trzęślicowe w Foluszu
18.      PLH040035    Mszar Płociczno
19.      PLH040012    Nieszawska Dolina Wisły
20.      PLH040028    Ostoja Barcińsko-Gąsawska
21.      PLH040036    Ostoja Brodnicka
22.      PLH280012    Ostoja Lidzbarska
23.      PLH300026    Pojezierze Gnieźnieńskie
24.      PLH040029    Równina Szubińsko-Łabiszyńska
25.      PLH040017    Sandr Wdy
26.      PLH040037    Słone Łąki w Dolinie Zgłowiączki
27.      PLH040003    Solecka Dolina Wisły
28.      PLH040030    Solniska Szubińskie
29.      PLH040038    Stary Zagaj
30.      PLH040020    Torfowisko Linie
31.      PLH040018    Torfowisko Mieleńskie
32.      PLH040039    Włocławska Dolina Wisły
33.      PLH040025    Zamek Świecie
34.      PLH040040    Zbocza Płutowskie

Obszary projektowane

L.p.    Kod                Nazwa obszaru
1.      PLH040043    Leniec w Barbarce
2.      PLH040044    Leniec w Chorągiewce
3.      PLH040041    Wydmy Kotliny Toruńskiej